Heb je een baan, een uitkering of spaargeld? Dan betaal je waarschijnlijk inkomstenbelasting. Je betaalt deze belasting over je inkomen uit werk, woning, een belang in een bedrijf of je spaargeld en beleggingen. Wanneer je precies inkomstenbelasting betaalt, hangt af van je situatie en hoeveel je verdient.
Wat is inkomstenbelasting precies?
Inkomstenbelasting is een belasting die je betaalt over het geld dat je ontvangt. De Belastingdienst verdeelt inkomen in drie groepen, die ook wel “boxen” worden genoemd.
Box 1 gaat over inkomen uit werk en woning. Denk aan je salaris, een uitkering, winst als ondernemer of de huur van je eigen woning (via het eigenwoningforfait). Box 2 gaat over winst uit een eigen bedrijf, zoals een bv. Box 3 gaat over je spaargeld en beleggingen. In elke box gelden andere regels en tarieven.
Wanneer betaal je inkomstenbelasting?
Je betaalt inkomstenbelasting zodra je inkomen hebt dat boven een bepaalde grens uitkomt. Voor de meeste werknemers houdt de werkgever de belasting al in op het salaris. Dit heet loonheffing. Aan het einde van het jaar doe je aangifte inkomstenbelasting. Dan rekent de Belastingdienst af of je nog extra moet betalen, of juist geld terugkrijgt.
Ook als je met pensioen bent of een uitkering ontvangt, betaal je inkomstenbelasting. Bereik je de AOW-leeftijd? Dan geldt een aangepast tarief, omdat je geen AOW-premie meer betaalt.
In welke situaties betaal je extra belasting?
Soms betaal je aan het einde van het jaar bij, ook als je werkgever al belasting inhoudt. Dit gebeurt in situaties zoals:
- Je hebt naast je baan ook een uitkering.
- Je hebt twee of meer banen tegelijk.
- Je ontvangt naast je AOW ook een pensioen.
- Je werkt niet in loondienst, maar als zelfstandige of ondernemer.
- Je hebt inkomsten uit verhuur of andere bronnen die niet automatisch worden belast.
In al deze gevallen is de kans groot dat er te weinig belasting is ingehouden en dat je na de aangifte nog een bedrag moet betalen.
Hoe werkt de aangifte inkomstenbelasting?
Ieder jaar doe je aangifte bij de Belastingdienst. Je geeft daarin op hoeveel je hebt verdiend en welke kosten of aftrekposten je hebt. De Belastingdienst stuurt je daarna een aanslag. Dat is een overzicht van wat je moet betalen of terugkrijgt.
De aangifte moet binnen zijn vóór de datum die op je aangiftebrief staat. Heb je geen brief ontvangen maar denk je dat je toch belasting moet betalen of terugkrijgt? Dan kan het slim zijn om toch aangifte te doen. Je kunt dit doen via de website van de Belastingdienst of met hulp van een belastingadviseur.
Wat als je geen aangifte doet?
Als je een brief van de Belastingdienst hebt gekregen met het verzoek om aangifte te doen, ben je verplicht dit te doen. Doe je dat niet op tijd, dan kan de Belastingdienst een boete opleggen. Ook kan de Belastingdienst zelf een schatting maken van je inkomen en op basis daarvan een aanslag sturen. Die schatting valt vaak hoger uit dan je werkelijke inkomen, wat betekent dat je meer betaalt dan nodig.
Heb je de aangifte niet op tijd af kunnen ronden? Je kunt uitstel aanvragen bij de Belastingdienst. Dat geeft je meer tijd om alles goed in te vullen.
Praktische checklist voor je aangifte
- Zoek je jaaropgave op van je werkgever of uitkeringsinstantie.
- Noteer je spaarsaldo en eventuele beleggingen per 1 januari van het belastingjaar.
- Verzamel gegevens over aftrekposten, zoals hypotheekrente, zorgkosten of studiekosten.
- Log in op Mijn Belastingdienst om je aangifte in te vullen of te controleren.
- Controleer of alle vooraf ingevulde gegevens kloppen.
- Dien je aangifte in vóór de vermelde deadline.
Geld terugkrijgen of bijbetalen?
Na je aangifte volgt een aanslag. Soms krijg je geld terug, bijvoorbeeld als er te veel loonheffing is ingehouden of als je recht hebt op bepaalde aftrekposten. In andere gevallen moet je bijbetalen. Wil je weten wat je kunt verwachten? Je kunt een berekening maken via de rekenhulpen op de website van de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Moet ik als student ook inkomstenbelasting betalen?
Als student betaal je inkomstenbelasting als je inkomen hebt, bijvoorbeeld uit een bijbaan. Je werkgever houdt dan al loonheffing in. Via de aangifte inkomstenbelasting kun je daarna geld terugvragen als er te veel is ingehouden. Heb je weinig of geen inkomsten, dan hoef je meestal geen belasting te betalen.
Betaal ik inkomstenbelasting over mijn spaargeld?
Over spaargeld betaal je belasting in box 3. De Belastingdienst berekent een fictief rendement over je vermogen boven een bepaalde drempel. Je betaalt dus niet over de rente die je daadwerkelijk ontvangt, maar over een berekend bedrag. Heb je weinig spaargeld en val je onder de vrijstelling, dan betaal je geen belasting in box 3.
Wanneer krijg ik een teruggave inkomstenbelasting?
Je krijgt geld terug van de inkomstenbelasting als er gedurende het jaar te veel belasting is ingehouden, of als je recht hebt op aftrekposten die je inkomen verlagen. Dit wordt verrekend na je aangifte. De teruggave volgt meestal binnen een paar weken na de definitieve aanslag.
Kan ik zelf zien hoeveel inkomstenbelasting ik moet betalen?
Ja, via de website van de Belastingdienst staan rekenhulpen waarmee je een berekening kunt maken. Ook kun je via Mijn Belastingdienst de vooraf ingevulde aangifte bekijken. Daarin zie je al veel gegevens die de Belastingdienst van je werkgever of bank heeft ontvangen.